Obojeni program #67: Marti Misterija - U srcu tame

 

SCENARIO

Mysteriani

CRTEŽ

Rosario Raho

Luca Maresca

Sauro Quaglia

Giulio Giordano

Salvatore Cuffari

Francesco Mortarino

NASLOVNICA

Lucio Filippucci

BROJ STRANICA

100

ORIGINALNI NASLOV

Al cuore della tenebra

ORIGINALNI BROJ

12

Obojeni program #66: Dragonero - Pustinjska princeza

 

SCENARIO

Luca Enoch

CRTEŽ

Alessandro Bignamini

NASLOVNICA

Jacopo Camagni

BROJ STRANICA

200

ORIGINALNI NASLOV

La principessa delle sabbie

ORIGINALNI BROJ

4

Biblioteka Obojeni program #51: Marti Misterija - Planeta robota

SCENARIO

Mysteriani

CRTEŽ

Francesco Mortarino

NASLOVNICA

Lucio Filippucci

BROJ STRANICA

100

ORIGINALNI NASLOV

Il pianeta dei Robot

ORIGINALNI BROJ

9

 

Obojeni program #50: Komandant Mark - Priča o komandantu Marku

 

SCENARIO

esseGesse

CRTEŽ

esseGesse

NASLOVNICA

esseGesse

BROJ STRANICA

130

ORIGINALNI NASLOV

Il Comandante Mark - La storia del Comandante Mark

Obojeni program #49: Dylan Dog - Gručo prvi

 

SCENARIO

Tito Faraci

Alessandro Bilotta

Riccardo Torti

CRTEŽ

Gianluca Acciarino

Sergio Ponchione

Silvia Ziche

NASLOVNICA

Fabrizio De Tommaso

BROJ STRANICA

96

ORIGINALNI NASLOV

Per un pugno di like

ORIGINALNI BROJ

30

Obojeni program #48: Mister No - Kalifornija

SCENARIO

Michele Masiero

CRTEŽ

Alessio Avallone

NASLOVNICA

Emiliano Mammucari

BROJ STRANICA

144

ORIGINALNI NASLOV

Sognando California - Qualcuno da amare

 

Obojeni program #47: Marti Misterija - Lov na Džaspera

 

SCENARIO

Luigi Mignacco

Mysteriani

CRTEŽ

Werner Maresta

Luca Maresca

Carlo Velardi

NASLOVNICA

Lucio Filippucci

BROJ STRANICA

100

ORIGINALNI NASLOV

La caccia di Jasper

ORIGINALNI BROJ

8

Obojeni program #46 - Tex

 

autor lika: Đanluiđi BONELI

naslovna strana: Alesandro Pičineli

Klanac Titon -  U snegom zatrpanom Džekson Holu šerifova ufovica postavlja zasedu bandi ubica… Međutim, greškom je upucala jednog matorog rendžera!

tekst: Mauro Bozeli

crtež: Alfonso Font

boja: Oskar ČELESTINI

Pazite na vuka - Čiste emocije bez reči na Divljem zapadu…

tekst: Antonio Sera

crtež: Patricija Mandaniči

boja: Patricija Mandaniči

Ubičin glas - En Brinkli jeste ostala bez vida, ali i dalje jedino ona zna ko je zločinac!

tekst: Fabricio Akatino

crtež: Đorđo Trevizan

boja: Oskar ČELESTINI

 

Zamka za Kita - Nemačka banda želi da smakne Teksa, ali naišli su na Kita…

tekst: Moreno Buratini

crtež: Rafaele Dela Monika

boja: Oskar Čelestini

 

Poslednji mimbres - Svima nam predstoji kraj puta, pa čak i onim najvećim ratnicima…

 

tekst: Majo

crtež: Majo

boja: Mateo Vatani

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Aleksandra MILOVANOVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ    

broj originala: 16

naslovi originala:

Teton Pass

Attenti Al Lupo!

Una Trappola Per Kit

La Voce Del Killer

L’ultimo Dei Mimbres

U snegom zatrpanom Džekson Holu šerifova ufovica postavlja zasedu bandi ubica… Međutim, greškom je upucala jednog matorog rendžera!

(VČ) Obojeni program #45 - Dylan Dog i Morgan Lost

 

autor Dilana Doga: Ticijano SKLAVI

autor Morgana Losta: Klaudio KJAVEROTI

naslovna strana: Fabricio DE TOMAZO

KOSAČ

tekst: Roberto REKIONI & Klaudio KJAVEROTI

crtež: Andrea FATORI

boja: Arančia STUDIO

POVRATAK MRAKA

tekst: Roberto REKIONI & Klaudio KJAVEROTI

crtež: Andrea FATORI i Mirko PJERFEDERIČI

boja: Arančia STUDIO

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

urednik izdanja: Marko ŠELIĆ

prevod: Aleksandra MILOVANOVIĆ

lektura: Emina IGNJATOVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ

brojevi originala: 3-4

Obojeni program #44: Mister No Revolucija - Vijetnam

 

autor lika: Gvido NOLITA

naslovna strana: Emilijano MAMUKARI

VIJETNAM

tekst: Mikele MAZIJERO

crtež: Mateo KREMONA

boja: Luka ZAPONTI

         Đovana NIRO

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Sandra KNEŽEVIĆ

lektura: Emina IGNJATOVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ                                                                                                                                                                                    

broj originala: 1-2

naslovi originala: Brucia, ragazzo, brucia! / Sarò il tuo specchio

Teks: „Obojeni program“ 40 – Rendžer u minijaturama

Diskutabilno je u kolikoj meri kratke forme pripovedanja mogu da zadovolje kriterijume čitalaca Teksa Vilera. On je, ipak, junak koji je do krajnjih dometa iskoristio mitologizaciju Divljeg zapada i, kao i italijansku i paleobalkansku fascinaciju istim. Ali, s druge strane, i najobičnija kiosk sveska sa avanturama Teksa Vilera objavljuje se na većem broju stranica od uobičajenih Boneli formata. Deo odgovora se krije u kanonskim segmentima serijala – Teks i Karson se benigno prepucavaju, advokati i korumpirani bankari se redovno šamaraju, a salve vrućeg olova svako malo pršte na sve strane. Da, to jesu vestern klišei, ali u sumornim danima eskapizam koji nam Teks pruža je svakako dobrodošao. Ko, uostalom, ne bi voleo da ponekad krstari bespućima Divljeg zapada i našamara pokojeg zlikovca, bio on odmetnik sa pištoljem ili direktor banke sa predugačkim jezikom. Konformizam 21. veka nas uljuljkava u suprotno, ali mašta čini svoje.

Dakle, da ne skrećemo sa teme, Teksu je potreban opsežan broj stranica da ispripoveda priču viđenu već stotinama puta. Varijacije su beskonačne, i kvalitet zavisi samo od scenarističke virtuoznosti i najčešće vrsnog crtačkog stafa. Naravno, govorimo o Teksu recentnije produkcije, jer u moru hiperprodukcije nesumljivo je da se kod junaka koji opstaje sedam decenija u žitu nalazi mngo kukolja.

No, da se vratimo kratkoj formi pripovedanja u Teksu, i činjenici da je ona često neuspelija od serijalizovanih priča koje se protežu na najmanje 200+ stranica. Srećom, tu i tamo bljesne pokoji biser u ponekom od brojnih izdanja omiljenog italijanskog teksaškog rendžera i poglavice Navahosa. Veseli četvrtak je za nedavni Sajam knjiga u Beogradu objavio jednu takvu zbirku, koja se može podičiti sa nekoliko sjajnih pričica. Reč je o četrdesetoj svesci edicije „Obojeni program“, a koja sadrži priče objavljene u Bonelijevom „Color Tex“ 12, 22. novembra 2017. godine.

Katkad je intrigantan sistem kojim uredništvo Teksa u Boneliju – čitaj: Mauro Bozeli – sastavlja ove brojeve „Color Texa“ sa kratkim pričama. Iskreno, većina je za zaborav, ili pak za kratkotrajnu zabavu u kišno popodne. Nabacane pričice, a to je slučaj i u ovom broju, nemaju nikakve poveznice, tematiku ili objedinjujuću ideju. Zapravo, reč je o pričama koje ne bi našle mesto niti u jednom drugom izdanju osim ovom, i mogu se posmatrati samo kao poligon za poigravanje crtačima i scenaristima. Možda bi bilo zanimljivo dati određenu tematiku, ton, stilsku odrednicu...? No, opet skrećem u digresiju, a to su već pitanja za uređivačku politiku Bonelija.

U ovom slučaju, kada govorimo o „Obojenom programu“ 40, priče, a ima ih ukupno pet, ne mogu biti više raznolike. Naslovnica je delo Mauricija Dotija, a i pored činjenice da je Doti na Teksu dostigao pravu renesansu kakvu nije dosezao u pričama o Zagoru, te je ilustracija zaista izuzetnog kvaliteta, ona zapravo nema ama baš nikakve veze ni sa jednom pričom u svesci (?!). Zašto je tako, to je opet pitanje za Bozelija, i ne mogu naći drugi razlog za njeno postojanje osim neosporne estetike.

Svesku otvara jedna od minijatura koju možemo mirne duše svrstati u ranije pomenute bisere. „Pucajte u pijanistu“ je rađen po scenariju Paskvalea Rujua, a crtež je delo izvanrednog Paskvalea Frizende. Dva Paskvalea su se pokazala u najboljem svetlu , s tim što je Frizenda nesumljivo ipak bolji u crno beloj varijanti kakvu smo mogli da vidimo u „Patagoniji“ (Veliki Teks 2, Veseli četvrtak“, ili zasad u Srbiji neobjavljenoj „Tajni sudije Bina“ iz redovne serije). Frizenda jednostavno pripada grupi crtača koja nije za kolor, ali to ne umanjuje kvalitet ove priče. A razlog za to je jednostavan: nije samo skup linija to što čini dobrog crtača, već i režija table. U njoj se krije veća virtuoznost koja razdvaja dobrog zanatliju od velikog umetnika. I tu je Frizenda uvek neprikosnoveni gospodar svake priče o Teksu na kojoj je radio. Kompromisi koje je činio da rastereti svoj crtež i pripremi ga za kolorisanje ništavni su naspram načina na koji je izrežirao svaki prizor i priču pretočio kao dobro podmazanu mašineriju u kojoj se samo može užvati. A priča? Blagi kliše sa očiglednim scenarističkim rupama, koja uprkos njima relaksira i „vozi“ do samog kraja koji je, avaj, udaljen samo tridesetak stranica.

Naslov priče je pozajmljen od filma „Tirez sur le pianiste“ Fransoa Trufoa iz 1962. godine, ali sa istim ima veoma malo povezanosti, ako i uopšte. Ruju je iskoristio pozornicu autentičnog bum-gradića sa Divljeg zapada, Kasl dom na obalama Kolorada, koji je i u istorijskom pogledu (doduše, danas kao ghost town poznat kao Castle Dome Landing) igrao važnu ulogu u rudarstvu na tom području. Mnoštvo rudarskih malverzacija i odmetničkih obračuna čuva se u istoriji ovog mrtvog gradića, a danas je od svega ostao samo slabo posećen memorijalni park i nekoliko poluurušenih udžerica. No, u Teksovom Kasl domu, legenda Divljeg zapada je i te kako živa i živopisno oslikana.

Poslednja priča u svesci je još jedna naslovna evokacija na kinematografiju. „Od sumraka do svitanja“ po scenariju Klaudija Nicija i sa crtežom Roberta Zagija, jasna je naslovna paralela sa čuvenim Rodrigezovim filmom, ali tu se svaka sličnost završava. Nici je odavno poznat kao čovek koji je iznedrio brojne kvalitetne scenarije za Teksa, ali već dugo vremena nije u naponu snage. Naprotiv, stagnacija u koju je uveo Teksa pri kraju svog staža kao glavni scenarista umalo je pokopala ovog junaka. Ovde pak Nici donosi zanimljiv predložak, u kome Teksa upoznajemo više kao legendu Zapada i to kroz priču mladog novinara koji je prisustvovao okršaju u salunu. „Od sumraka do svitanja“ je zapravo više priča o percepciji okoline na legendarnog rendžera, kao i divljenje i/ili strah koji njegova pojava izaziva kada ujaše u grad na granici. Vizuelni udeo Roberta Zagija je pak solidno zanatski odrađen. Autor više priča „Zone X“ i „Julije“ se ovde po prvi put oprobao na Teksu. Ipak, nema sumnje da će u neko dogledno vreme opet da se oproba na ovom junaku. Potreban je uzvestan talenat da se na ovako prirodan način dočara fragment života na Divljem zapadu, i pritom toliko nabijen tenzijom i sa neobično širokom plejadom likova uprkos priči na tek tridesetak stranica.

Priču Teksovog urednika Maura Bozelija „Abilin, Kanzas“ ilustrovao je strip veteran Enriko Bertoci, osnivač „Scuola Chiavarese del Fumetto“ sa Rencom Kalegarijem i Đanluiđijem Kopolom. Ovo je jedini Bertocijev rat na Teksu i u Boneliju uopšte. Ali iste godine kad je izašla ova sveska u Italiji objavio je i vestern priču „Ultima Frontier“ za izdavačku kuću Aurea. Inače, Bertoci uvek navodi kako mu vestern žanr najviše odgovara, ali da nema afiniteta za dugoročni aranžman na hiperprodukcijskim serijalima poput Teksa, već je više okrenut autorskim ostvarenjima. Intrigantnu Bozelijevu priču o Teksovoj prvoj misiji kao rendžer Bertoci je pretočio u skladnom i zanatski dobrom maniru, ali bez previše maestralnosti i želje za dokazivanjem. Što bi ljubitelji HBO-ovog „Černobilja“ rekli: „3.6 roentgen; not bad, not terrible.“ Šalu na stranu, „Abilin, Kanzas“ je solidno ilustrovana priča u kojoj je Bozeli omažirao filmske klasike poput „Red river“ Hauarda Hoksa iz 1948. sa Džonom Vejnom u glavnoj ulozi, makar u pogledu karavana goveda Čizholm trejlom i svih nedaća koji prate takav podvig, sve sa harizmatičnim a pomalo nesigurnim mladim rendžerom u potrazi za beguncem.

Ostale dve priče iz sveske – „Ubiću Teksa Vilera“ po scenariju Đorđa Đusfredija i sa crtežom Marka Soldija, i „Pravda!“ Andrea Kavaleta sa crtežom Alesandra Polija – svojim tridesetostranim pripovestima zaokružuju broj stranica ali ne doprinose mnogo u kvalitetu. Tipične minijature koje, kao što smo ranije naveli, nisu najbolji medij za Teksa Vilera. Ne, u ovim dvema pričama nećete pročitati ništa što vređa inteligenciju ili stupidnošću kvari opšti utisak „Obojenog programa“ 40. Ali, neće biti ni nešto čega će se prosečan čitalac sećati za godinu ili dve.

Dakle, da li je „Obojeni program“ 40 sa pet kratkih priča o Teksu Vileru dostojan našeg vremena i pažnje? Da li je voda mokra? To je Teks, što znači kad je kišni ili hladan dan, a evo ih u novembru sve više, u toplom domu pobegnite nakratko u vrele pustinje Arizone, bespuća Teksasa i danas mrtve gradove na obali Kolorada.

Autor: Nikola Dragomirović

Tekst i fotografije preuzete sa sajta hellycherry.com

http://www.hellycherry.com/2019/11/teks-obojeni-program-40.html

(VČ) Obojeni program #40 - Tex Willer

SCENARIO
Pasquale Ruju
Mauro Boselli
Claudio Nizzi
Andrea Cavaletto
Giorgio Giusfredi
CRTEŽ
Marco Soldi
Pasquale Frisenda
Roberto Zaghi
Alessandro Poli
Enrico Bertozzi
NASLOVNICA
Claudio Villa
BROJ STRANICA
160
ORIGINALNI NASLOV
Sparate sul pianista e altre storie
ORIGINALNI BROJ
12

(VČ) Obojeni program #39 - Dylan Dog

SCENARIO
Alessandro Baggi
Michele Monteleone
Dennis Casale
CRTEŽ
Gianluca Acciarino
Alessandro Baggi
Giulio Rincione
NASLOVNICA
Werther Dell'Edera
BROJ STRANICA
100
ORIGINALNI NASLOV
Strani giorni
ORIGINALNI BROJ
24

(VČ) Obojeni program #38 - Čiko putnik kroz vreme

autor lika: Gvido NOLITA

naslovna strana: Valter VENTURI

NEZGODE NA DVORU

tekst: Tito FARAČI

crtež: Stefano VOLTOLINI

boja: Mad COW

SLUČAJNI GENIJE

tekst: Tito FARAČI

crtež: Luka POCA & Luka KORDA

boja: Mad COW

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Marija ĐORĐEVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ

brojevi originala: 3-4

naslovi originala: SCORTESIE DI CORTE, UN GENIO PER CASO

(VČ) Obojeni program #37 - Marti Misterija

autor lika: Alfredo KASTELI
naslovna strana: Lučo FILIPUČI

GLAS IZ BUDUĆNOSTI

tekst: MISTERIJANCI*
crtež: Đulio ĐORDANO i Salvatore ČUFARI
boja: Alesandro MUZUMEČI
         Danijele RUDONI


izdavač: Veseli četvrtak, Beograd
glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ
prevod: Aleksandra MILOVANOVIĆ
lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ
redakcija: Darko ĐOKIĆ, Kristijan RELIĆ, Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ
grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ 

*„Misterijanci” je zajednički pseudonim za scenariste Andreu Artuzija, Dijega Kajelija, Đovanija Gvaldonija, Iva Lombarda, Enrika Lotija i Andreu Voljina, koji su dali svoj doprinos radeći grupno na tekstovima za sve epizode iz ove edicije.

broj originala: 6
naslov originala: UNA VOCE DAL FUTURO

(VČ) Obojeni program #36 - Dragonero

autori lika: Luka ENOH & Stefano VIJETI

naslovna strana: Đanluka PALJARNI

IZA GRANICA ERONDARA

tekst: Stefano VIJETI

crtež: Manolo MORONE, Đanluka GULJOTA, Emanule ĐICI, Fabricio GALIČA & Fabio BABIČ

boja: Keti FORMAĐO, Paolo FRANČESKUTO, Piki HAMILTON, Frančeska VIVALDI, Simone GARICIO

TRKA TRI ČETVRTI

tekst: Stefano VIJETI

crtež: Antonio SARKIONE

boja: Keti FORMAĐO

PRIPREMANJE SMARDJASA

tekst: Luka ENOH

crtež: Kristijano KUČINA

boja: Keti FORMAĐO

FINALE TURNIRA

tekst: Luka ENOH

crtež: Rikardo LATINA

boja: Alesia NOČERA

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Jelena GALEBOVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ

brojevi originala: 1-2

naslovi originala:

Oltre i confini dell'Erondár

Il Palio delle Tre Contrade

La cottura dello Smardjass

Finale di torneo

(VČ) Obojeni program #34 - Dylan Dog i Morgan Lost

autor Dilana Doga: Ticijano SKLAVI

autor Morgana Losta: Klaudio KJAVEROTI

naslovna strana: Fabricio DE TOMAZO

KOŠMARI I SERIJSKI UBICA

tekst: Roberto REKIONI & Klaudio KJAVEROTI

crtež: Valentina ROMEO

boja: Arančia STUDIO

LONDON U CRVENOM I SIVOM

tekst: Roberto REKIONI & Klaudio KJAVEROTI

crtež: Valentina ROMEO

boja: Arančia STUDIO

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

urednik izdanja: Marko ŠELIĆ

prevod: Aleksandra MILOVANOVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ

brojevi originala: 1-2

naslovi originala: Incubi e serial killer, Londra in rosso e grigio

(VČ) Obojeni program #34 - Zagor, Brad Barron

naslovna strana: Alesandro PIČINELI

tekst: Tito FARAČI

crtež: Valter VENTURI

boja: Mad COW

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Nada MASLOVARA

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ

broj originala: 8

naslov originala: LA MINACCIA DEI MORB

(VČ) Obojeni program #33 - Marti Misterija

autor lika: Alfredo KASTELI

naslovna strana: Lučo FILIPUČI

KAD SE SVETOVI SUDARE

tekst: MISTERIJANCI* i Alesandro MAJNARDI

crtež: Valerio ĐANĐORDANO i Karlo VELARDI

boja: Eliza SGVANKI

         Danijele RUDONI

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Aleksandra MILOVANOVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Darko ĐOKIĆ, Kristijan RELIĆ, Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ    

*„Misterijanci” je zajednički pseudonim za scenariste Andreu Artuzija, Dijega Kajelija, Đovanija Gvaldonija, Iva Lombarda, Enrika Lotija i Andreu Voljina, koji su dali svoj doprinos radeći grupno na tekstovima za sve epizode iz ove edicije.

broj originala: 5

naslov originala: QUANDO I MONDI SI SCONTRANO

(VČ) Obojeni program #32 - Zagor

autor lika: Gvido NOLITA

naslovna strana: Alesandro PIČINELI

Pravda skitnice Ficija

tekst: Đorđo Đusfredi

crtež: Mauro laurenti

boja: GFB

izdavač: Veseli četvrtak, Beograd

glavni urednik: Dušan MLADENOVIĆ

prevod: Marija ĐORĐEVIĆ

lektura: Snežana GLIGORIJEVIĆ

redakcija: Igor MALOVIĆ, Aleksandar MIĆIĆ

grafička oprema: Lazar DIMITRIJEVIĆ                                                                                                                                                                                    

broj originala: 7

naslov originala: LA GIUSTIZIA DI “WANDERING” FITZY